Ενωτική Περιφερειακή Κίνηση: Η Στερεά Ελλάδα ζητά όρια, διαφάνεια και σεβασμό

Η Στερεά Ελλάδα ζητά όρια, διαφάνεια και σεβασμό

Στο χθεσινό Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας συζητήθηκαν δύο ιδιαίτερα σημαντικά θέματα: η έκφραση γνώμης επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της αντίστοιχης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, καθώς και η ΣΜΠΕ του Προγράμματος Έρευνας και Εκμετάλλευσης Γεωθερμικού Δυναμικού σε περιοχές της χώρας.

Ως Ενωτική Περιφερειακή Κίνηση τοποθετηθήκαμε με σαφήνεια απέναντι στο νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ, αναδεικνύοντας τρεις βασικούς άξονες.

Πρώτον, επισημάναμε την τεράστια ευθύνη της Περιφερειακής Αρχής για τη σημερινή κατάσταση στη Στερεά Ελλάδα. Από περίπου 1 GW εγκατεστημένης ισχύος αιολικών το 2019, η περιοχή έχει φτάσει το 2025 στα 2,5 GW. Αυτή η εξέλιξη δεν έγινε τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών και ανοχής. Η ίδια Περιφερειακή Αρχή, είτε μέσω του Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος είτε μέσω των υπηρεσιών της Περιφέρειας, υπογράφει Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για μικρότερα έργα, όπως μπαταρίες, φωτοβολταϊκά και συναφείς εγκαταστάσεις, γνωμοδοτεί θετικά για μεγαλύτερα έργα που αδειοδοτούνται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή το Υπουργείο, και σε όλες τις περιπτώσεις που αφορούν ΠΠΔ προσφεύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας απέναντι σε Δήμους, για να υπερασπιστεί έργα και επιχειρηματικά συμφέροντα.

Δεύτερον, τονίσαμε ότι το νέο χωροταξικό δεν έρχεται για να βάλει τάξη στο άναρχο τοπίο των ΑΠΕ. Αντίθετα, έρχεται να νομιμοποιήσει τις παλιές αυθαιρεσίες και να προσθέσει νέες πάνω σε αυτές. Δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ για τη Στερεά Ελλάδα γινόταν λόγος για περίπου 5.000 ανεμογεννήτριες, τώρα μιλάμε για 13.000, χωρίς καν να υπολογίζουμε τι επιπλέον προβλέπεται για φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και άλλες εγκαταστάσεις. Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει τη Στερεά Ελλάδα σαν να είναι μια «λευκή περιοχή», σαν να ξεκινά σήμερα η εγκατάσταση της πρώτης ΑΠΕ, ενώ ήδη σηκώνει δυσανάλογα μεγάλο βάρος. Είναι αποκαλυπτικό ότι γίνεται λόγος για συγκέντρωση στη Στερεά Ελλάδα του 45% της συνολικής ισχύος της χώρας.

Τρίτον, καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις. Μεταξύ άλλων ζητήσαμε:

• Να γνωμοδοτήσει αρνητικά το Περιφερειακό Συμβούλιο και να απορρίψει συνολικά το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ.

• Να κατοχυρωθεί αποφασιστική γνώμη των τοπικών κοινωνιών, των Δήμων και των Περιφερειών για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ.

• Να δηλωθεί η Στερεά Ελλάδα ως υπερκορεσμένη περιοχή.

• Να υπάρξει άμεση απόσυρση των παλιών και εγκαταλελειμμένων πάρκων ΑΠΕ που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους, όπως προβλέπει η νομοθεσία.

• Να προσφύγει η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του νέου ειδικού χωροταξικού για τις ΑΠΕ, σε περίπτωση που δεν υιοθετηθούν οι ουσιαστικές προτάσεις και παρατηρήσεις της περιοχής μας.

Κάτω από την πίεση δεκάδων κινημάτων, συλλογικοτήτων, φορέων και ενεργών πολιτών από όλη τη Στερεά Ελλάδα, η Περιφερειακή Αρχή αναγκάστηκε τελικά να γνωμοδοτήσει αρνητικά, έστω και με τους γνωστούς της αστερίσκους.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε και συγχαρούμε τα κινήματα, τους φορείς, τις συλλογικότητες και τους πολίτες που τοποθετήθηκαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο, αλλά και όσους απέστειλαν δεκάδες τεκμηριωμένες επιστολές. Η συμβολή τους ήταν καθοριστική τόσο στην ανάδειξη των προβλημάτων του νέου χωροταξικού όσο και στην τελική αρνητική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου (καθώς η πίεση στην Περιφερειακή Αρχή του κ. Σπανού έφερε αποτέλεσμα).

Σε ό,τι αφορά τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη γεωθερμία, τονίσαμε ότι η γεωθερμία μπορεί να αποτελέσει μια ήπια μορφή Ανανεώσιμης Πηγής Ενέργειας. Σε πολλές προηγμένες χώρες αξιοποιείται για θέρμανση, τηλεθέρμανση, αγροτικές χρήσεις και παραγωγή ενέργειας, συμβάλλοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ενεργειακή αυτονομία των τοπικών κοινωνιών.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη συζήτηση δεν αφορούσε ένα σαφώς προσδιορισμένο έργο, αλλά ένα γενικό πλαίσιο μελλοντικών παρεμβάσεων, χωρίς συγκεκριμένη χωροθέτηση, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις και χωρίς ξεκάθαρη εικόνα για τις επιπτώσεις κάθε περίπτωσης. Για τον λόγο αυτό δεν υπερψηφίσαμε τη ΣΜΠΕ. Δεν υπάρχει καμία εμπιστοσύνη ούτε στην κυβέρνηση ούτε στην Περιφερειακή Αρχή για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τέτοια κρίσιμα ζητήματα. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, με υπευθυνότητα, διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

Η Στερεά Ελλάδα έχει ήδη σηκώσει δυσανάλογο βάρος. Δεν μπορεί να μετατραπεί στο ενεργειακό κέντρο της Αττικής και ολόκληρης της χώρας. Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζεται ο τόπος μας ως χώρος υποδοχής κάθε ενεργειακής δραστηριότητας, χωρίς όρια, χωρίς σχεδιασμό και χωρίς σεβασμό στους ανθρώπους, στο περιβάλλον και στις τοπικές ανάγκες.

Η Στερεά Ελλάδα δεν είναι ενεργειακή αποικία.

Αρκετή επιβάρυνση δεχτήκαμε.

Ο αγώνας συνεχίζεται.